Hướng Dẫn Cách Chăm Sóc Răng Miệng Cho Trẻ Đúng Cách Tại Nhà

1. Nguyên nhân cần chăm sóc răng miệng cho trẻ

Răng sữa đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của trẻ, không chỉ về mặt chức năng ăn nhai mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự mọc và sắp xếp của răng vĩnh viễn sau này. Dưới đây là những lý do giải thích tầm quan trọng của răng sữa và tác động của chúng đến răng vĩnh viễn:

1.1 Răng sữa quan trọng đến răng vĩnh viễn như thế nào?

1.2 Các nguyên nhân gây ra sâu răng ở trẻ em

Sự chủ quan của cha mẹ trong chăm sóc răng miệng cho trẻ tại nhà
Các phụ huynh thường có suy nghĩ răng sữa sẽ thay vậy nên thường không quan tâm đến tình trạng sức khỏe răng miệng của con. Sâu răng từ nhỏ không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng, tâm lý giao tiếp của trẻ mà còn gây nhiều bất lợi cho các bé khi trưởng thành.
Sự phổ biến của đồ ăn nhanh, thức ăn nhanh
Xã hội phát triển dẫn đến điều kiện sống của người Việt Nam cũng phát triển. Đặc biệt ở các nước phát triển thì số lượng trẻ em sâu răng đang gia tăng, hiếm có trẻ em nào không mắc các vấn đề về răng miệng. Nguyên nhân là các đồ ăn đóng hộp, đồ ăn nhanh và các đồ uống có đường gần như thay thế các đồ ăn lành mạnh.

Đường dư thừa trong thức ăn
Sau khi ăn không được vệ sinh sạch sẽ giúp lượng đường dư thừa trong thức ăn và vi khuẩn trong miệng của trẻ là nguyên nhân gây sâu răng. Khi kết hợp với nhau chúng tạo thành các mảng bám trên răng lâu ngày phá hủy men răng của trẻ và khiến các bé bị sâu răng, viêm nướu, viêm nha chu thậm chí mất răng sớm.

2. Chăm sóc sức khỏe răng miệng cho trẻ tại nhà

2.1 Các giai đoạn chăm sóc răng miệng cho trẻ

- Lau sạch lợi và lưỡi của trẻ sau mỗi lần bú bằng khăn sạch hoặc gạc mềm thấm nước ấm.
- Khi trẻ mọc răng, dùng bàn chải mềm dành cho trẻ nhỏ, không cần dùng kem đánh răng ở giai đoạn này.

Giai đoạn từ 1-3 tuổi
Giai đoạn từ 1-3 tuổi, trẻ bắt đầu sử dụng kem đánh răng nên mẹ cũng đừng quên một số lưu ý dưới đây:
- Bắt đầu sử dụng kem đánh răng không chứa fluoride với lượng bằng hạt gạo.
- Cha mẹ cần đánh răng cho trẻ 2 lần mỗi ngày, đặc biệt sau bữa tối.
- Tạo thói quen khám nha khoa 2 lần/năm cho trẻ.

Giai đoạn 3-6 tuổi
Ở giai đoạn này, những chiếc răng sữa bắt đầu mọc đầy đủ và trẻ bắt đầu học các thói quen vệ sinh cá nhân. Việc chăm sóc răng miệng đúng cách trong giai đoạn này giúp bảo vệ sức khỏe răng miệng và hình thành thói quen chăm sóc răng miệng suốt đời. Cha mẹ cần lưu ý:
- Chuyển sang sử dụng kem đánh răng chứa fluoride với lượng nhỏ bằng hạt đậu.
- Hướng dẫn trẻ tự đánh răng, phụ huynh có thể cùng trẻ tạo niềm vui với thói quen này.
- Cùng trẻ tìm hiểu về lợi ích của việc đánh răng thông qua sách, tranh ảnh hoặc video để trẻ cảm thấy thích thú và chủ động với việc đánh răng hằng ngày.

Giai đoạn trên 6 tuổi
Ở độ tuổi này, trẻ đã bắt đầu thay răng sữa và mọc răng vĩnh viễn, vì vậy việc chải răng đúng cách, sử dụng kem đánh răng chứa fluoride, và dùng chỉ nha khoa là cần thiết. Cha mẹ cần đặc biệt chú ý hướng dẫn trẻ cụ thể: 
- Dạy trẻ cách sử dụng chỉ nha khoa để làm sạch kẽ răng.
- Sau khi vệ sinh răng sạch sẽ, khuyến khích trẻ dùng nước muối hoặc dung dịch súc miệng dành cho trẻ để súc miệng.
- Tiếp tục đưa trẻ đi khám nha khoa định kỳ và nghe tư vấn về cách chăm sóc răng vĩnh viễn.

2.2 Hướng dẫn trẻ đánh răng đúng cách

Đánh răng đúng cách là việc đầu tiên phụ huynh cần để ý khi chăm sóc răng miệng cho trẻ. 
Chọn bàn chải và kem đánh răng phù hợp:
- Bàn chải: Chọn bàn chải có lông mềm, đầu bàn chải nhỏ phù hợp với kích thước miệng của trẻ.
- Kem đánh răng
Trẻ dưới 3 tuổi: Sử dụng kem đánh răng không chứa fluoride hoặc chứa một lượng rất nhỏ (khoảng hạt gạo)
Trẻ từ 3-6 tuổi: Sử dụng kem đánh răng chứa fluoride với lượng kem bằng hạt đậu.
Trẻ trên 6 tuổi: Có thể sử dụng kem đánh răng dành cho người lớn với lượng kem vừa đủ.

Hướng dẫn trẻ đánh răng đúng cách:
Chải răng ít nhất 2 lần/ngày, đặc biệt là trước khi đi ngủ và sau khi thức dậy.
Chải răng theo chuyển động tròn hoặc lên xuống nhẹ nhàng, chải đều các mặt răng (mặt ngoài, mặt trong và mặt nhai).
Thời gian đánh răng khoảng 2 phút.
Dạy trẻ súc miệng kỹ sau khi đánh răng.

2.3 Chế độ ăn uống lành mạnh

3. Các biện pháp phòng ngừa sâu răng cho trẻ

3.1 Trám bít hố rãnh

Trám bít hố rãnh sử dụng những vật liệu chuyên dụng như Sealants để phủ lên những cái hố rãnh ở mặt nhai của răng nhằm loại bỏ môi trường sâu răng trong đó. Do đặc điểm giải phẫu, hố rãnh đã được xác định là vùng nhạy cảm với sâu răng. Theo các nhà khoa học thì nguy cơ sâu răng liên quan trực tiếp với hình dạng và độ sâu của hố rãnh vậy nên việc trám bít hố rãnh là cần thiết.

Trám bít hố rãnh là nha khoa dự phòng, là những nỗ lực duy trì sự phát triển bình thường, các chức năng sinh lý bình thường và ngăn ngừa các bệnh của miệng cũng như các vùng lân cận. Đặc biệt răng số 6 và 7 là răng ăn nhai chính và có chức năng cực kỳ quan trọng! Xã hội càng hiện đại phát triển thì việc chăm sóc răng miệng càng được chú ý đặc biệt là trám bít hố rãnh dự phòng sâu răng.

3.2 Đưa trẻ định kỳ đi khám